Umman Körfezi’nde seyreden bir yük gemisini ve uzaktaki uçağı gösteren temsili baskı.
Temsili editoryal illüstrasyon. İki renkli linol baskı. · Meridyen Editoryal Ekip
NEDEN ÖNEMLİ?İran’a yönelik ablukanın açık denizde ticaret gemilerine karşı nasıl uygulandığı, Hürmüz çevresinde sefer yapan şirketleri de doğrudan ilgilendiriyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 7 Kasım’da Umman Körfezi’nde Saint Kitts bayraklı Huda adlı ticaret gemisini vurduğunu açıkladı. Komutanlığa göre gemi, bir İran limanına uğradıktan sonra bölgeden ayrılmaya çalıştı ve tekrarlanan uyarılara uymadı. ABD ordusu, bir askerî uçağın geminin kıç kısmını hedef aldığını ve gemiyi hareket edemez hale getirdiğini bildirdi. Açıklamada, atıştan önce mürettebata geminin belirli bölümlerinden ayrılması için talimat verildiği de öne sürüldü. Geminin işletmecisinin olayla ilgili anlatımı ilk haberlerde yer almadı.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları birimi UKMTO, aynı gün Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hor Fakkan kıyısının yaklaşık 18 deniz mili doğusunda, askerî güçleri ve bir dökme yük gemisini içeren bir olay bildirimi aldığını duyurdu. Bildirim geminin adını vermedi ve durumunun bilinmediğini belirtti. Dolayısıyla konum bilgisi, CENTCOM’un açıkladığı gemi kimliğini veya hasarın derecesini bağımsız olarak teyit etmiyor. Mürettebat hakkında da kesin bilgi bulunmuyor.

Umman Körfezi, Hürmüz Boğazı’nın doğusunda ve Hint Okyanusu’na açılan rotanın üzerinde. İran limanlarına yönelik Amerikan ablukasının etkisi bu nedenle liman yaklaşımıyla sınırlı kalmıyor. Bir geminin hangi limana uğradığı ve nasıl bir uyarı aldığı, açık denizde karşılaşacağı müdahale açısından önem kazanıyor. ABD’nin olaya ilişkin açıklaması, bütün ticaret gemilerine aynı kuralların aynı biçimde uygulandığını göstermiyor.

Associated Press’e göre ABD’nin bir yük gemisine yönelik bir önceki doğrulanmış müdahalesi de yaklaşık bir ay önce aynı körfezde gerçekleşti. Hürmüz çevresindeki son günlerin bir başka gelişmesi, Washington’ın İran’ın Keşm Adası’nda bir hava savunma unsurunu vurduğunu açıklamasıydı. Bir kıyı hedefinin vurulması ile sivil mürettebatlı bir ticaret gemisine ateş açılması, deniz trafiği bakımından ayrı riskler doğuruyor. İkincisinde seferin devamı, geminin teknik durumu ve mürettebatın güvenliği doğrudan söz konusu.

Taşımacılık açısından bundan sonra izlenecek ilk gösterge, güvenlik kuruluşlarının benzer müdahalelerin konumunu ve koşullarını nasıl kayda geçirdiği. Bu bilgiler, işletmecilerin güzergâh ve sefer kararlarını etkileyebilir. Huda özelinde ise bir sonraki somut bilgi geminin hareket edip edemediği, çekiciye ihtiyaç duyup duymadığı ve mürettebatın güvenliğinin doğrulanması olacak. CENTCOM’un uyarıların dikkate alınmadığına ilişkin anlatımı, eldeki askerî açıklamaya dayanıyor.

Umman KörfeziİranDeniz taşımacılığı