Dublin’de bir zirve masasında oturan temsilciler.
Temsili editoryal illüstrasyon. · Meridyen Editoryal Ekip
NEDEN ÖNEMLİ?Avrupa’nın Ukrayna diplomasisinde nasıl temsil edileceği, savaşın sonrasındaki güvenlik düzeninde kimin söz sahibi olacağını etkiliyor.

Avrupa Birliği liderleri 13 Kasım’da Dublin’de gayriresmî Avrupa Konseyi toplantısında bir araya geliyor. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş ve barış girişimlerinin geldiği nokta, toplantının gündeminde. Liderler aynı gün yapay zekânın Avrupa ekonomisi ve güvenliği üzerindeki etkilerini de ele alacak.

Dublin iki gün üst üste farklı toplantılara ev sahipliği yapıyor. Perşembe günkü Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi AB dışındaki ülkeleri de içeren daha geniş bir forumdu. Cuma günkü Avrupa Konseyi ise AB ülkelerinin liderlerini bir araya getiriyor. Bu ayrım Ukrayna dosyasında önemli. Avrupa’nın ortak tutumunu oluşturmak AB liderlerinin işi olabilir, fakat kıtanın güvenliğinde rol oynayan Birleşik Krallık ve Norveç gibi ülkeler AB üyesi değil. Dolayısıyla ortak bir temsil düzeni için onlarla da eşgüdüm gerekiyor.

Associated Press’in haberine göre bazı Avrupa hükümetleri, ABD’nin yürüttüğü temaslarda kıtanın çıkarlarını savunacak bir ortak temsilci istiyor. Kaygıları, Moskova ve Washington arasındaki görüşmelerin Ukrayna’nın geleceğini etkilerken Avrupa başkentlerine sınırlı söz hakkı bırakması. Bu temsilci fikrinin kimin etrafında ve nasıl şekilleneceği ise toplantı öncesinde netleşmiş değildi. Avrupa Konseyi’nin gündeminde barış görüşmelerinin değerlendirilmesi var. Gündemin yayımlanması, bir temsilcinin atandığı anlamına gelmiyor.

Aynı toplantının diğer konusu yapay zekâ. Konsey bu oturumu liderlerin bu alandaki ilk stratejik görüşmesi olarak tanımlıyor. Fransız Mistral AI şirketinin yöneticisi Arthur Mensch de oturuma katılacak. Hesaplama altyapısı, enerji ihtiyacı ve tedarik zincirindeki dışa bağımlılıklar ele alınacak. Bir model geliştirebilmek için gereken bilgi işlem kapasitesinin nerede bulunduğu, Avrupa şirketlerinin maliyetini ve dış sağlayıcılara bağımlılığını etkiliyor.

Konseyin açıklamasına göre liderler, yapay zekâ için daha uygun fiyatlı temiz enerjiye ve büyük ölçekli kamu ve özel sektör yatırımına duyulan ihtiyacı da değerlendirecek. Veri merkezleri ve hesaplama kapasitesi böylece teknoloji gündeminin yanında enerji gündeminin de bir parçası oluyor.

Toplantının gayriresmî niteliği nedeniyle öne çıkan ölçüt, liderlerin bu iki dosyada sonraki adımlar için ne kadar yakınlaştığı olacak. Ukrayna bakımından Avrupa ülkelerinin kiminle ve hangi yetkiyle temsil edileceği izlenecek. Yapay zekâda ise ortak yatırım veya altyapı önceliklerinin sonraki toplantılara nasıl taşınacağı, bugünkü görüşmenin sonuçlarını anlamak için daha somut bir işaret verecek.

Avrupa BirliğiUkraynaDublin