Biri Dünya’ya yaklaşan iki uzay sondası ve uzakta Mars, temsili linol baskı.
Temsili editoryal illüstrasyon. İki renkli linol baskı. · Meridyen Editoryal Ekip
NEDEN ÖNEMLİ?Manevra, gezegenlerin uygun konumunu bekleyen iki küçük sondanın Mars atmosferini birlikte inceleyebilmesinin yolunu açıyor.

NASA’nın Mars’a gönderdiği ESCAPADE görevinin iki uzay aracından biri, bugün rotasını değiştirmek için Dünya’ya yaklaşmaya hazırlanıyor. Kurumun yayımladığı plana göre Gold adlı sonda, gezegenin çekiminden yararlanırken motorlarını yaklaşık dokuz dakika çalıştıracak. İkizi Blue için benzer bir geçiş 7 Kasım’a planlanmıştı. NASA iki aracı da Eylül 2027’de Mars’a ulaştırmayı hedefliyor.

Mars’a giden iki sonda niçin bekledi?

Gezegenler Güneş çevresinde farklı hızlarda ilerliyor. Bir aracın Mars’a ulaşması için yalnızca Mars’ın o anda durduğu yöne doğru yola çıkması yeterli değil. Sondanın, gezegenin aylar sonra ulaşacağı konumla kesişen bir yola yerleşmesi gerekiyor. Dünya ile Mars’ın göreve elverişli konumda bulunmadığı bir tarihte fırlatılan araçlara bu yüzden bir bekleme rotası çizildi.

Blue ve Gold Kasım 2025’te fırlatıldıktan sonra yaklaşık bir yılını Dünya’nın Güneş’e bakan tarafındaki bir bölgede geçirecek biçimde yönlendirildi. Şimdiki yakın geçişler, oradan Mars’a giden yolun başlangıcı. İki sonda manevrayı ayrı günlerde yapacak biçimde planlandı. Böylece görev ekibi her aracın yörüngesini ve motor ateşlemesini ayrı ayrı ayarlayabiliyor.

Dünya, araçlara nasıl yardımcı olacak?

Sonda Dünya’nın yanından geçerken gezegenin çekimi hareket yönünü değiştirir. Ekip, bu sapmanın açısını Mars’a giden rotaya göre hesaplıyor. Gold’un aynı sırada yapacağı motor ateşlemesi de aracı gereken hıza çıkarmaya yardım edecek. NASA, çekim ve itkinin birlikte sondalara saatte yaklaşık 1.600 kilometreden fazla hız kazandıracağını öngörüyor. Yakın geçişin başarısı, sonrasında yapılacak konum ve hız ölçümleriyle belli olacak.

Mars’a vardıklarında iki araç, Güneş’ten gelen yüklü parçacıkların gezegenin çevresinde ne yaptığını inceleyecek. İki noktadan alınan ölçümler, araçlardan birinin gözlediği bir değişikliğin yalnızca bulunduğu yere mi özgü olduğunu, yoksa gezegenin çevresinde daha geniş bir değişim mi yaşandığını ayırt etmeye yardımcı olabilir. Bu da Mars’ın üst atmosferinden uzaya parçacık kaybını anlamak için işe yarıyor.

Gold’un bugünkü geçişi bu bilim ölçümlerinden önce gelen bir yolculuk adımı. Görev ekibi için sıradaki eşik, sonda Dünya’dan uzaklaşırken hızının ve yönünün Mars’la planlanan buluşmayı sağlayıp sağlamadığını doğrulamak.

Bu hesap, iki aracın Mars’a doğru giderken izleyeceği yollar için ayrı ayrı yapılacak.

NASAMarsESCAPADE